Rước lễ trong Lễ hội Đền Ối năm 2026.

Dự Lễ hội có các đồng chí: Nguyễn Giang Nam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; Lê Anh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; các đồng chí trong BTV Đảng ủy, Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã; các ban ngành, đoàn thể, cơ quan, đơn vị; Hội Doanh nghiệp xã; Bí thư Chi bộ, thôn trưởng, Trưởng ban công tác Mặt trận các thôn cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Toàn cảnh lễ hội.

Theo ghi chép trong sử sách và tư liệu Địa chí Xứ Thanh: Làng Đậu Yên xưa có tên là làng Sơn, tổng Cao Xá, phủ Nông Cống. Sau này đổi thành thôn Đậu Yên, xã Thắng Lợi, tỉnh Thanh Hóa.

Các đồng chí Lãnh đạo xã cùng Nhân dân, du khách thập phương tham dự lễ hội.

Theo những tư liệu còn lưu giữ, Đền Ối thờ Tham Xung Tá Quốc, húy danh Lê Hữu - con trai út của Lê Ngọc (tên thật là Lê Cốc), làm Thái thú quận Cửu Chân dưới thời Tùy Đại Nghiệp. Theo truyền thuyết vào năm 618 vì không phục nhà Đường mà cố kết lòng dân chống Đường, lấy quận Cửu Chân làm căn cứ. Trong chiến đấu, cha con Lê Ngọc thất bại, trong một trận chiến ác liệt, người con út một mình một ngựa tả xung hữu đột, phá vỡ vòng vây của kẻ thù. Khi bị thương rất nặng, Ngài phi ngựa chạy về đến địa phận làng Sơn (tức làng Đậu Yên ngày nay), máu chảy ra nhiều, Ngài chỉ kịp kêu lên một tiếng “Ối” rồi hiển thánh. Ghi nhớ công lao của Ngài, Nhân dân 6 làng cổ vùng giáp ranh bao gồm: Đậu Yên (làng Sơn cũ), Giá Mai, Thổ Vỵ, Hữu Cốc, Côn Cương, Cung Điền đã cùng nhau chung tay xây dựng nên ngôi đền thờ ngày trên mảnh đất đã thấm máu Chàng Út ở làng Đậu Yên và đặt tên là Đền Ối. Ối là tiếng kêu của Chàng Út, “Ối” còn là giọt máu, theo cách nói của dân gian. Vào ngày 13 tháng 4 âm lịch hàng năm 6 làng cổ xưa của Tổng Cao Xá làm lễ tế Ngài tại Đền Ối.

Đồng chí Hoàng Văn Tôn, Trưởng thôn Đậu Yên khai mạc lễ hội.

Chính vì do 6 làng cùng lập đền thờ mà quy mô của lễ hội Đền Ối rất lớn. Trước đây lễ hội Đền Ối có nhiều tục lệ. Chẳng hạn như tục làng tạo lệ, chịu trách nhiệm toàn bộ công việc tổ chức lễ hội. Ngoài ra, còn có lệ đóng góp, lệ nuôi trâu, tục lễ hảo trâu, tục làm thịt trâu, tục cướp hệch, tục làm cỗ thờ thần, tục cỗ ăn mày... Tất cả tạo nên một không khí rộn ràng đến kỳ lạ.

Đồng chí Nguyễn Đăng Nguyên, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Đậu Yên báo cáo tóm tắt lịch sử Đền Ối.

Bên cạnh các tục lệ thì cuộc tế ở Đền Ối làng Đậu Yên hoàn toàn khác với các cuộc đại tế của các làng lân cận. Vì không tiến hành theo trình tự, không có trang phục mũ tế, áo thụng, mọi thành viên trong cuộc tế này đều mặc áo dài đen hoặc nâu, quần dài trắng, đầu chít khăn đen hoặc khăn nhiễu; không có các động tác dẫn hương, dẫn rượu; đọc mo thay cho đọc chúc. Đặc biệt, âm nhạc của cuộc tế không có dàn bát âm mà được sử dụng một trống cái đánh nhẹ nhàng để thầy cúng đọc mo. Đến khi cướp hệch thì nổi trống ngũ liên để thúc giục. Sau khi kết thúc cuộc lễ, làng tạo lệ phải chia cỗ cho các làng theo quy định từ trước.

Ông Lê Nguyên Đằng, đại diện Nhân dân thôn Đậu Yên phát biểu tại lễ hội.

Trải qua thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là những năm tháng chiến tranh tàn phá khốc liệt phần lớn các công trình văn hóa tâm linh xưa kia của làng đã bị phá dỡ, nhiều tục lệ cổ xưa dần rơi vào lãng quên. Tại Đền Ối hiện nay còn lại giếng làng cổ kính, một số hiện vật cổ và đạo sắc phong từ thời nhà Lê.

Một tiết mục văn nghệ tại Lễ hội Đền Ối năm 2026.

Năm 2013 Đền Ối đã được Nhân dân tôn tạo lại với không gian khá nhỏ và đơn giản. Hằng năm, vào ngày 13/4 âm lịch, hội đền Ối được tổ chức linh thiêng và trang trọng, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của bà con trong thôn và các xã lân cận.

Đạo sắc phong thời Lê ca ngợi công lao của Tham Xung Tá Quốc, húy danh Lê Hữu được thờ tại Đền Ối.

Nhằm lưu giữ những giá trị văn hóa của di sản, hiện nay xã Thắng Lợi đang kêu gọi các mạnh thường quân phát tâm công đức xây dựng, tôn tạo lại Đền Ối.

Nghi thức tế lễ tại Đền Ối.

Lễ hội Đền Ối năm 2026 được tổ chức với các hoạt động như rước lễ truyền thống, tế lễ dâng hương tưởng nhớ công lao to lớn của Tham Xung Tá Quốc - Lê Hữu. Qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Các đồng chí Lãnh đạo xã cùng Nhân dân, du khách thập phương dâng hương tại Đền Ối.

Tại buổi lễ, trong không khí trang nghiêm, thành kính, các đồng chí Lãnh đạo xã Thắng Lợi cùng các đại biểu, Nhân dân và du khách thập phương đã dâng hương bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao to lớn của Tham Xung Tá Quốc - Lê Hữu người đã có công đánh giặc, góp phần làm rạng danh truyền thống yêu nước, bất khuất của dân tộc Việt Nam.